Duurzame mode in 2021: een vooruitblik

Duurzame mode in 2021: een vooruitblik

Door Laura on 24th Jan 2021

Na het spraakmakende 2020, heeft 2021 heel wat in petto om het beter te doen. Want positief naar de toekomst kijken, mag wat mij betreft wel. En dat is op alle vlakken, zeker ook op het vlak van duurzaamheid en mode. Ik neem je graag mee op een tripje naar de nabije toekomst van sustainable fashion in al haar facetten! En dit alles in 9 trends en tendenzen.

1. Samenwerking is key

In een onderzoek van McKinsey & Co. en Global Fashion Agenda in 2020 werd onderzocht wie welke acties kan nemen om de sector duurzamer te maken. Hieruit blijkt dat niet minder dan 1,7 miljard ton CO2 uitstoot vermeden kan worden als iedereen de handen in elkaar slaat. Dat is zowat de helft van de globale CO2 uitstoot van de modesector in 2018. De grootste impact komt van de producenten (61%) die materialen kunnen gebruiken met een lagere footprint, afval kunnen reduceren, hun energieverbruik kunnen verlagen en de transitie naar hernieuwbare energie kunnen maken. En dit onder invloed van merken en retailers natuurlijk. De merken zelf kunnen operationele verbeteringen doorvoeren, zoals duurzamer transporteren, slimmere verpakkingen, minder retouren,... goed voor 18% van de besparingen. De consument heeft eveneens een significante impact, en kan door zijn gedrag te veranderen de CO2 uitstoot met 21% verlagen.

Daarbovenop is er de rol van overheden en investeerders die kunnen eisen (met wetten en de juiste investeringen) dat merken en producenten vergroenen. Of zoals de EU doet, de circulaire economie stimuleren.

Het is aan zowel bedrijven, overheden als consumenten om samen te werken aan een duurzamere modesector.

Foto: Markus Spiske - Unsplash

2. Duurzaamheid wordt één van onze basiswaarden

Uit een onderzoek van Knack Weekend blijkt dat 6/10 Belgische vrouwen voor een groot stuk bewust koopt, en dat is super goed nieuws. Slechts 2% weet niet waar duurzame mode over gaat. Ook heeft duurzame mode niet meer het imago duur te zijn, blijkt uit het onderzoek.

Wat zal 2021 brengen? De "consument" zal zich steeds bewuster worden van duurzaamheid. Enerzijds verwachten we van (mode)bedrijven dat ze hun ecologische voetafdruk verlagen. Anderzijds steken we ook de hand in eigen boezem. En dan zijn er veel dingen die we zelf kunnen doen, van het beperken van afval en plastic voor éénmalig gebruik, tot minder reizen. Je kleerkast verduurzamen is vaak pas één van de laatste aspecten die aan bod komt in een duurzame levensstijl. Maar eentje met veel potentieel. Met ieder kledingstuk dat tweedehands gekocht wordt, of gemaakt is uit een ecologische stof, wordt vooruitgang geboekt.

3. We worden steeds kritischer

Duurzaamheid is een hot topic. En juist het feit dat we er bewuster mee omgaan, zorgt er ook voor dat bedrijven die niet waarachtig bezig zijn en zich groener voordoen dan ze zijn, sneller door de mand zullen vallen. Greenwashing of colourwashing komt helaas meer en meer voor wanneer bedrijven zich opportunistisch gedragen. Ze doen zich groener voor dan ze zijn, zijn onvoldoende transparant en/of hebben een business model dat in de basis al niet duurzaam kan zijn. Een voorbeeld? Het nieuwe abonnementen concept van H&M waarbij je voor een klein maandelijks bedrag 5 kledingstukken kiest, werd in de pers omschreven als "duurzaam". Dat begrip was waarschijnlijk rechtstreeks overgenomen uit de perstekst van het merk. Het zal misschien overproductie tegen gaan, omdat de vraag beter ingeschat kan worden. Maar heb je nu echt 5 nieuwe kledingstukken - van waarschijnlijk lage kwaliteit - nodig per maand? Dat lijkt op overconsumptie.

Een voorbeeld van greenwashing dus. Nu zou ik van de journalisten toch verwachten dat ze dit ballonnetje doorprikt hadden. Een kritische houding zag ik daarentegen wel in de commentaren op het nieuwe concept op sociale media, gelukkig.

4. Nieuwe materialen worden ontwikkeld en breken door

De laatste jaren duiken er regelmatig nieuwe materialen op, al blijven de toepassingen beperkt. Het verhaal van cactusleer is mooi. Dit materiaal op basis van de nopal, de vijgcactus, blijkt perfect geschikt om leer en kunstleer te vervangen. Het is even zacht, ademend en elastisch als de dierlijke variant. In vergelijking met nepleer (dat gemaakt wordt van aardolie) veroorzaakt cactusleer 32%-42% minder plasticafval, heeft een lagere CO2 uitstoot en verbruikt tot 20% minder water. Dierenleedvrij, zonder gif, ftalaten of pvc en grotendeels biologisch afbreekbaar. Een extra ecologisch pluspunt? De plant groeit vanzelf en heeft niet veel water nodig. Of het schaalbaar is om effectief kunstleer (aan dezelfde prijs) of "gewoon" leer (met dezelfde levensduur en uitzicht) te vervangen, is niet duidelijk. Maar het klinkt wel veelbelovend.

Zo zijn er tal van innovaties, een - verre van volledig - lijstje:

  • Een stof op basis van dennennaalden
  • Een stof gemaakt van de bladeren van ananas bomen (Pinatex)
  • Een stof die "groeit" uit paddestoel mycelium (mycelium is het vegetatief deel van een paddenstoel, bestaande uit een netwerk van fijne witte filamenten) (MycoTEX)
  • Eucalyptus garen gemaakt van de eucalyptusboom tot Tencel (lyocell).

Het is tot nu toe nog even wachten op die ene innovatie die even schaalbaar (en goedkoop genoeg) is om katoen of zelfs polyester te vervangen! Ik ben benieuwd welk materiaal in 2021 zal doorbreken.

Foto: Raychel Sanner - Unsplash

5. Circulaire oplossingen zijn de toekomst

Het is duidelijk: gerecycleerde materialen zijn te verkiezen boven "nieuwe" materialen. Neem bijvoorbeeld polyester. Gerecycleerd polyester vraagt geen ruwe aardolie als grondstof, heeft minder energie nodig dan nieuw ("virgin") polyester en heeft dus een lagere ecologische voetafdruk. Maar is dat voldoende?

De circulaire economie gaat nog een stapje verder en zorgt ervoor dat biologische grondstoffen na gebruik volledig afbreken. Synthetische of door de mens gemaakte materialen blijven circuleren, zonder schade te veroorzaken of afval te creëren.

Ook de Europese Commissie zet in op de circulaire economie met zijn "Green Deal" die de EU klimaatneutraal moet maken. Experts verklaren dat het huidige wegwerpmodel moet verdwijnen en afval gezien kan worden als een nieuwe grondstof.

Momenteel wordt wereldwijd slechts 1% van de ingezamelde kleding gerecycleerd tot hoogwaardig textiel. Er is dus nog heel veel groeimarge, en enkele kleine creatieve merken bewijzen dat het kan.

Een goed begin zit in het herstellen van kapotte kleding. Zo zat er vorig jaar bij Bellerose in Gent op bepaalde dagen een naaister in de winkel, om kleine problemen op te lossen.

Nog beter is het stimuleren van een juiste inzameling van gebruikte kleding, en deze integraal recycleren tot even hoogwaardige kleding. Bij Mud Jeans koop je een jeans, maar eigenlijk verklaar je dat wanneer je hem niet meer nodig hebt (omdat hij kapot is, niet meer past of niet meer bij je past), je hem zal terugsturen naar Mud.

Het merk maakt zich sterk dat alle jeansbroeken gerecycleerd worden tot nieuwe broeken. Je mag trouwens ook jeans van andere merken naar hen terugsturen (in ruil ontvang je een kortingscode).

Nog een stapje verder gaat het leasingmodel. In plaats van te kopen lease je de jeans voor 12 maanden. Na dat jaartje beslis je of je hem houdt, of inruilt voor een ander exemplaar. De slogans "owning less is fun" en "high-quality becomes affordable" maken het concept alvast erg overtuigend.

Foto: Morning Splash - Unsplash

6. Preloved is niet langer minderwaardig

Met de opkomst van nieuwe platformen zoals Vinted, was preloved - de mooiere term voor tweedehands - nog nooit zo gemakkelijk bereikbaar. Gedaan met snuisteren in duffe tweedehandswinkels, en daar zijn al 30 miljoen gebruikers in Europa van overtuigd. Al voelt het soms wel aan als zoeken naar een speld in een hooiberg, met de juiste zoekcriteria kan je al eens een topstuk op de kop tikken.

Enkele bekende modemerken en online shops zoals H&M en Zalando zetten tegenwoordig ook pilootprojecten op met herverkoop. Is deze weinig authentieke aanpak om de modewereld te verduurzamen een goede eerste stap of greenwashing?

7. Mode wordt inclusiever, diverser, gelijker

Met de Black Lives Matter beweging, en de jeugd die volop "woke" is, is het zeer hoog tijd dat de modewereld volgt. En dat is inclusief de modemagazines die nog steeds werken met overwegend witte en erg slanke modellen. Wanneer dat niet zo is, is het eerder een statement dan de norm, en die tijd moet voorbij zijn.

Good On You beschrijft het als volgt: "In 2021 moeten modemerken deze principes authentiek in hun bedrijfsmodel inbouwen. We kijken er dit jaar naar uit om meer merken actie te zien ondernemen, zodat iedereen, ongeacht ras, grootte, leeftijd, geslacht, capaciteiten, seksualiteit of sociaal-economische status, een betekenisvolle plaats kan hebben in de mode en daarbuiten."

Een inspirerend voorbeeld is het activewear label Girlfriend Collective. De producten en fotografie zijn inclusief, met modellen in alle kleuren en maten van XXS tot 6XL. Het merk is ecologisch en heeft een eigen recyclingprogramma. Bovendien zijn ze uitzonderlijk transparant, alle details van hun supply chain vind je zonder enige moeite op hun website. Het merk staat trouwens ook op onze "wishlist" om in de toekomst op voorraad te houden bij Honesse, hopen dat dat ooit lukt!

Foto: Girlfriend Collective

8. Slow fashion is in opkomst

In mei 2020 pleitte designer Dries Van Noten in een open brief die ondertekend werd door 40 grote namen in de sector voor een realistische modekalender en het slimmer omspringen met afprijzingen. De ontwerper stelt voor om de verkoop van winter- en zomercollecties effectief te laten samenvallen met de winter- en zomerperiode. Daaruit volgt dat pas helemaal aan het einde van het seizoen er een uitverkoopperiode is. Tegelijk is dit een pleidooi om te stoppen met tussentijdse promoties, denk aan mid season sales en Black Friday (dat waarschijnlijk niet echt een impact heeft op haute couture). Of het zover zal komen in 2021 is twijfelachtig, maar Black Friday lijkt wel over zijn hoogtepunt heen.

Natuurlijk gaat slow fashion nog een stuk verder. Een belangrijk onderdeel van slow fashion is de relatie die jij als persoon aangaat met je kledingstukken. Je stelt bewust je garderobe samen met kledingstukken die de seizoenen en de jaren overstijgen. Merken en kledingwinkels zouden op dezelfde manier hun assortiment kunnen samenstellen, en op die manier een seizoensgebonden uitverkoop kunnen vermijden. Ook zit er toekomst in make-to-order en print-to-order business modellen waarbij er pas iets gemaakt of afgewerkt wordt wanneer er een bestelling geplaatst wordt. Dit vermijdt overstocks en staat garant voor een bewuste omgang met grondstoffen.

Lees ook: Een versnelling lager… over slow fashion

9. Homewear en je outfit herhalen: het mag!

Het vage idee dat het not done is om twee dagen na elkaar in dezelfde outfit op je werk te verschijnen heeft ook lang in mijn hoofd gezeten. Waarschijnlijk is het een voorbeeld van conditionering door magazines, tv-programma's etc. Meestal hang ik mijn kleren weer weg als ze nog netjes zijn om ze een andere keer opnieuw te dragen. Maar het statement dat "repeating outfits" tegenwoordig acceptabel is, is bevrijdend.

Anderzijds is het jammer dat we moeten wachten op modejournalisten en influencers om "te beslissen" dat het opeens wel kan om dat leuke jurkje meer dan een keer te dragen voor het in de was verdwijnt. Maar toch, de boodschap is positief.

Nu we meer thuis zijn en thuiswerken, is bij velen de kledingstijl geëvolueerd. Het mag allemaal iets meer casual zijn, iets comfortabeler, zonder daarom continu in een joggingbroek en fleece trui rond te lopen. Natuurlijk is het jammer dat de meer geklede stukken in de kast blijven hangen, en waarschijnlijk, eens we in het feestjaar 2022 beland zijn (want al die feestjes moeten ingehaald worden) zal dat toch weer anders worden. Maar voor 2021? Laten we nog even genieten van comfy kleding zonder veel te "moeten".

Foto: Ivan Samkov - Pexels

Bronnen: Knack Weekend, McKinsey & Co, Good on You, Close the Loop, Sustainable Fashion Matterz, Voor De Wereld Van Morgen, Treehugger

Cover foto: Jazmin Quaynor - Unsplash

Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang 5% korting!