Alpacawol, duurzaam en warm

Alpacawol, duurzaam en warm

Door Laura on 30th Sep 2020

Op zoek naar een trui om je warm te houden in de winter? Alpacawol is een duurzame en diervriendelijke keuze. Je kent ongetwijfeld de Alpaca, een fotogenieke kameelachtige die leeft op de hoogvlaktes in de Zuid-Amerikaanse Andes. De wol van deze dieren is hypoallergeen, lichtgewicht en warm, en heeft een lagere ecologische voetafdruk dan andere wolsoorten. Lees er alles over in deze blogpost.

Foto credit: Honesse

Wat is Alpacawol?

Alpacawol is afkomstig van de kameelachtige alpaca die voornamelijk in Zuid-Amerika leeft waar de soort al duizenden jaren gehouden wordt. Alpacawol is een erg fijn materiaal en stond bekend als de "vezel van de goden". 90% van de wereldwijde productie van Alpaca wol is afkomstig uit Peru.

De meeste alpacawol (95%) is afkomstig van de Huacaya alpaca met een luchtige vacht die vergelijkbaar is met die van een schaap. Ze worden ook wel "teddybeer" alpaca's genoemd en hun wol is ideaal voor breigoed. De tweede soort alpacawol (5%) is die van de Suri alpaca. Deze soort heeft een gladde vacht die in lange lokken naar beneden hangt. Suri alpacawol is meer zijdeachtig van structuur en wordt vaker gebruikt in geweven stoffen.

Foto: de Suri Alpaca (credit: PacoMarca)

Een beetje geschiedenis

Al sinds duizenden jaren is Alpaca wol gekend als een luxueuze natuurlijke vezel. De alpaca werd gedomesticeerd tussen 4000 en 5000 voor Christus en speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van Peru. Sinds 2500 voor Christus wordt de wol gewaardeerd voor textiel en soms ingewikkelde kledingstukken.

De geweven kledingstukken werden als betaalmiddel gebruikt en weerspiegelden vaak iemands sociale status. In de oudheid was de beste alpacakleding gereserveerd voor Inca-royalty's. De wol werd ook wel de "vezel van de goden" genoemd. Tegenwoordig spelen alpaca's nog steeds een belangrijke rol in de Peruaanse cultuur en economie. Het cultiveren van hun vezels ondersteunt meer dan een miljoen kleine alpacaboeren in de Andesgemeenschappen.

Baby alpaca?

Vaak wordt verwezen naar "baby-alpacawol" maar in tegenstelling tot de naam is deze wol niet afkomstig van jonge dieren. In plaats daarvan is het de wol die afkomstig is van de rug van een volwassen alpaca, aangezien op die plaats de minst vervuilde en zachtste wol zit.

Waarvoor wordt het gebruikt?

Alpacawol is een prachtig materiaal voor knitwear. Denk aan alpacatruien en vesten, en zelfs alpacasokken. Er zijn verschillende gewichten qua garen, van lichtgewicht tot zwaar garen. Alpacagaren kan puur alpaca of een wol-alpacamixgaren zijn. De alpacawol voegt zachtheid en kracht toe aan alle vezels waarmee het wordt gesponnen!

Foto: Alpaca-wolmix garen (IncaTops)

Daarnaast kan alpaca ook gebruikt worden om te vilten of te weven (bv. in een dichte warme sjaal).

Jouw Armed Angels alpacatrui: van Alpaca tot bij jou

De alpaca's grazen het hele jaar door op de Altiplano, de hoogvlakte van de Andes in Peru. Eén keer per jaar tussen oktober en februari worden ze samengebracht en geschoren. De alpacaboeren & fokkers worden regelmatig getraind in innovatieve technieken en dierenwelzijn. De boerengemeenschappen verkopen vervolgens hun vezels aan de garenproducent IncaTops in Arequipa, Peru.

Bij IncaTops wordt de wol met de hand gesorteerd door vrouwen die hierin gespecialiseerd zijn. De vezel wordt geschuurd met een biologisch afbreekbaar reinigingsmiddel en water (opgewarmd door de 1200 zonnepanelen van IncaTops). Vervolgens wordt het materiaal gekamd en het garen wordt ter plaatse gesponnen. In sommige gevallen wordt het garen in Italië gesponnen. IncaTops werkt biologisch en zonder schadelijke chemicaliën. Ze zijn dan ook GOTS (Global Organic Trade Standard) en ÖkoTex100 gecertificeerd.

Foto: Sorteren van de wol bij IncaTops (Foto credit: PacoMarca)

Tenslotte wordt de trui gebreid door één van de twee leveranciers van Armed Angels in Istanboel (Turkije). Beide textielbedrijven zijn GOTS gecertificeerd en gecontroleerd door de Fair Wear Foundation. Zo staat Armed Angels ook garant voor goede werkomstandigheden voor de naaisters.

Hoe duurzaam is alpacawol?

Alpacawol is duurzaam in vergelijking met andere wolsoorten. Alpaca's zijn namelijk aanzienlijk minder belastend voor het milieu dan schapen of geiten, maar helaas zijn er nog steeds negatieve effecten.

De alpaca is vriendelijk en heeft niet veel nodig

Alpacakuddes zijn vriendelijk voor het land waarop ze grazen, en bevorderen op die manier een duurzame leefomgeving.

  • Alpaca's hebben geen scherpe of zware hoeven, maar een soort van wattering onder hun poten, hierdoor vertrappelen ze de graswortelsystemen niet. Geiten en schapen doen dit wel, en veroorzaken landdegradatie met hun hoeven.
  • De dieren grazen niet in kwetsbare ecosystemen, maar in hun natuurlijke omgeving in hoogvlakten van de Andes.
  • Alpaca's eten de begroeiing zonder de wortelstelsels of het land te beschadigen, in tegenstelling tot geiten en schapen.
  • Alpaca's hebben weinig water nodig (vergeleken met geiten) en er is geen schaarste aan water op de hoogvlakte.
  • Ze hebben minder voedsel nodig dan andere dieren die natuurlijke vezels produceren. Een kasjmiergeit eet bijvoorbeeld twee keer zoveel gras als een alpaca.
  • Hun uitwerpselen kunnen gemakkelijk als meststof worden gebruikt.
  • Een alpaca produceert genoeg wol voor 4 of 5 truien per jaar. Ter vergelijking, er zijn 4 kasjmiergeiten nodig voor 1 trui per jaar!

Foto credit: PacoMarca

Helaas is niets ideaal. Zoals de andere herkouwende dieren zijn de mest en darmfermentatie (m.a.w. veeboeren en passerend gas) verantwoordelijk voor methaan- en broeikasgasemissies. En dit draagt bij aan de klimaatverandering. Onderzoek toont echter aan dat kameelachtigen, en dus ook alpaca's, een lager metabolisme hebben dan koeien en schapen. Ze eten veel minder, en veroorzaken dus ook significant minder methaangasuitstoot.

Een tweede nadeel is dat overmatige hoeveelheden mest in de grond terecht kunnen komen en het grondwater vervuilen.

Ter vergelijking, de desastreuze gevolgen van kasjmier

Kasjmier is jarenlang een erg luxueuze natuurlijke stof geweest. Het materiaal werd zo populair dat de geitenpopulatie verviervoudigde van 5 tot 20 miljoen tussen 1990 en 2009. De kasjmiergeit graast in Mongolië maar het gebied heeft hieronder erg te lijden. 90% van Mongolië riskeert namelijk om in woestijn te veranderen omwille van de overbegrazing en klimaatopwarming. De scherpe hoeven van de geiten vernietigen de bodem. Bovendien knabbelen ze aan de planten dichtbij de wortels waardoor de inheemse grassen worden vernietigd.

Omdat geiten sterker zijn dan schapen, gaan de herders sneller overschakelen naar geiten wanneer het land dorrer wordt. Dit is een vicieuze cirkel. Bovendien zijn de dieren niet bestand tegen de huidige strenge winters in Mongolië. In 2009-2010 overleefden 4 miljoen dieren de winter niet...

De vraag naar Alpaca is gelukkig stabiel en eerder de omgekeerde trend wordt verwacht. Jonge Peruvianen trekken naar de stad en hebben geen interesse om de kuddes van hun ouders en grootouders over te nemen.

De verwerking tot stof is gemakkelijk en weinig belastend

Ook in de verwerking tot stof heeft alpaca vele voordelen.

Ten eerste hebben de alpacavezels van nature mooie tinten, zo zijn er wel 22 verschillende kleuren beschikbaar: van inktzwart, over kastanjebruin tot sneeuwwit. Bovendien kunnen deze kleuren ook onderling gemengd worden. Zo krijg je prachtige kleuren, en is chemisch verven overbodig geworden.

Foto: de natuurlijke tinten van de Alpaca (foto credit: IncaTops)

Ook hebben de alpacavezels een lager vetgehalte dan andere dierlijke vezels. Hierdoor is het wasproces minder uitgebreid en zijn er geen straffe detergenten nodig.

Geen chemische aankleuring en een eenvoudiger wasproces levert een grote besparing op van chemicaliën, water en energie!

Tenslotte is alpacawol biologisch afbreekbaar

De onbehandelde alpacavezel is volledig biologisch afbreekbaar. Zeker wanneer de alpacawol nog steeds zijn natuurlijke kleur heeft, niet gemengd is met synthetische vezels en niet versierd is met applicaties of andere versieringen.

Wat zijn de voordelen van jouw alpacatrui?

Voor de drager van het kledingstuk uit alpacawol is het een erg duurzame en kwalitatieve stof.

  • Alpaca gaat lang mee en pilt minder snel dan schapenwol. Aangezien alpaca geen lanoline (wolvet) bevat, zorgt de fijnheid van het wolgaren ervoor dat het minder snel gaat pillen. Je kledingstuk zal dus lang meegaan!
  • Geen last van jeuk of allergie: Alpaca is hypoallergeen, dit is een tweede voordeel van het gebrek aan lanoline. De stof kriebelt niet en veroorzaakt geen jeuk.
  • Warm, licht en ademend tegelijk. De alpacavezel heeft luchtzakjes in de haren zodat de vezel erg licht is, zonder aan warmte in te boeten. De luchtzakjes maken de stof tegelijk ook super ademend.

Volgens onderzoek van de Yocum McCall Testing Laboratories bleek alpaca drie keer warmer te zijn dan schapenwol. Waarom? De alpacavezel is hol en lichter in gewicht, en houdt de warmte beter vast dan andere dierlijke vezels. Een andere studie toonde aan dat alpaca in vriestemperaturen tot zelfs 10 graden meer warmte kan geven.

Foto: Anaa - Armed Angels

Bovendien is alpaca zo licht dat het voelt als een veertje in vergelijking met schapenwol!

  • Het is een luxueuze natuurlijke stof: Alpaca is vergelijkbaar met het luxueuze, zachte, lichte en warme kasjmier. Maar gelukkig is alpaca toegankelijker, betaalbaarder en vele malen duurzamer dan kasjmier.
  • Alpacawol is van nature waterafstotend. Zelfs al ben je doorweekt door de regen, het zal minder nat aanvoelen dan wanneer je een gewone wollen trui zou dragen.

Hoe diervriendelijk is alpacawol?

De dierenrechtenorganisatie PETA bracht enkele maanden geleden verslag uit van een undercoveroperatie in de grootste alpacaboerderij ter wereld, Malkini in Peru. Malkini is 's werelds grootste exporteur van alpacawol en garens, en levert aan enkele grote modeketens. De reportage is helaas erg shockerend. De alpaca's worden zwaar mishandeld, ervaren stress en angst. De scheerders gaan snel en onvoorzichtig om met de dieren. Dankzij PETA zetten enkele van deze modebedrijven (zoals H&M) reeds de samenwerking met deze leverancier stop. Maar is dit een reden om volledig te stoppen met alpaca?

Want het kan ook anders. Het Duitse merk Armed Angels is zich zeer bewust van de mistoestanden, en is erg geëngageerd om het anders aan te pakken. Er is een dierenwelzijnsbeleid en het merk voert ter plaatse strenge controles uit.

Daarnaast werkt Armed Angels samen met IncaTops, de producent van de wol, om een eerlijke supply chain te bekomen waar dieren respectvol behandeld worden.

De alpacawol is afkomstig van Peruaanse familieboerderijen die traditioneel hun kuddes houden in de Peruaanse Andes. Gemiddeld heeft een familie 100-150 alpaca's en de alpaca's grazen vooral in de Quinta del Inca-regio's. De families beschouwen de alpaca's een beetje als hun huisdieren. Het alpaca-programma van IncaTops heet Pacomarca (dit is ook de naam van de finca waar de alpacaboeren worden opgeleid) en is gericht op het duurzaam ontwikkelen van alpaca productie. Pacomarca streeft ernaar om een eerlijke opbrengst te realiseren voor de duizenden plattelandsfamilies die in de barre omstandigheden van de Peruaanse hooglanden van deze hulpbron leven.

IncaTops heeft een speciale gemechaniseerde scheertechniek ontwikkeld ("Inca Esquila") met als doel de opbrengst van de jaarlijkse alpacascheerbeurten te verbeteren en tegelijkertijd het welzijn van het dier en de fysieke veiligheid van het scheerpersoneel te waarborgen. Zo ervaart de alpaca zo weinig mogelijk stress.

Deze methode is officieel door de Peruaanse overheid aangenomen als de nationale technische norm voor innovatief en diervriendelijk scheren (NTP 231.370-2014). Het systeem heeft als extra voordelen dat de wol volledig traceerbaar is, en de boeren een eerlijke opbrengst ontvangen voor de wol.

Foto credit: Honesse

Hoe verzorg je jouw alpaca kleding?

Eerst het goede nieuws! Aangezien alpacawol van nature geur- en enigszins vlekbestendig is, hoef je het niet vaak te wassen. Het is bestand tegen kreuken en heeft weinig strijken nodig.

Je wast het met de hand om een zo klein mogelijke impact te hebben op het milieu.

  • Week je alpacakledingstuk met een milde wolzeep in een bak.
  • Nadat het item is doorweekt, schudt en spoel het voorzichtig af en zorg ervoor dat je het gewicht van het item ondersteunt, zodat het niet uitrekt.
  • Knijp het overtollige water eruit, maar wring het niet uit, zodat het zijn vorm niet verliest en altijd het gewicht van het item ondersteunt.
  • Leg plat om te drogen en breng er voorzichtig de vorm weer in.

Foto: Anaa - Armed Angels

Gebruik een stevige, zachte borstel om pillen te verwijderen en de vezels te verzorgen. Bewaar je wollen breisel liefst plat liggend. Daarnaast let je best op voor motten! Cederhout is een uitstekende natuurlijke ongediertebestrijder. Leg bijvoorbeeld een cederhoudschijfje naast je kleding.

Conclusie

Alpaca is een relatief duurzame natuurlijke stof met erg veel voordelen voor jou. Bovendien zijn alpaca's vriendelijk voor de aarde, en is hun wol duurzamer dan andere wolsoorten. Het is echter belangrijk dat je kiest voor een merk met een bewust en verantwoordelijk aankoopbeleid! Het kan helpen om te kijken naar Fair Trade of andere labels, of stel kritische vragen aan het merk!

Armed Angels bijvoorbeeld is een merk dat erg veel belang hecht aan dierenwelzijn en een eerlijke supply chain. Ze hebben het nodige beleid om dit ook waar te maken. Bovendien zijn ze 100% transparant over alle details in de supply chain, en dat is gewoonlijk een goed teken.

Bekijk hier de Alpaca truien bij Honesse.


Bronnen:

CFDA, NRDC (Cashmere - Alpaca), Sewport, QZ, Masterclass, Beyond Threads, Sierra, Armed Angels, Science Daily

Abonneer je op onze nieuwsbrief en ontvang 5% korting!